Greenland Masterplan. Deadline: the day before yesterday.
Het lijkt waarschijnlijk dat Groenland dit jaar nog onderdeel zal worden van de Verenigde Staten (VS). Afgaand op president Trump en zijn adviseur is dit geen ‘losse flodder’, zoals het kortstondige idee om van Gaza-stad een soort nieuw Dubai te maken. In tegenstelling tot het dossier-Gaza, heeft Trump annexatie van Groenland herhaaldelijk en openlijk besproken tegenover de pers, is er een direct Amerikaans geopolitiek belang en stuit hij niet op weerstand of logistieke uitdagingen. De Europese landen spreken er eensgezind schande van, maar ondernemen verder niets; ook Denemarken niet, en dus ligt de weg naar annexatie open.
Vanuit Amerikaans perspectief is de uitleg al openlijk gegeven. China en Rusland zijn in volle vaart actief om economisch, militair, en geopolitiek voordeel te halen uit de ontdooiende Noordpool. De VS vrezen dat China en/of Rusland teveel controle zullen krijgen over de rijkdom aan grondstoffen in het Noordpoolgebied, en vinden Denemarken te zwak om die grondstoffen te beheren. Daarom wil Trump Groenland hebben.
Denemarken is ronduit passief. Zij wijzen erop dat ze een soeverein land zijn, en een aanval druist in tegen het internationaal recht. Ook is er de wens van de Groenlandse bevolking, die Amerikaanse annexatie in meerderheid afwijst. Allebei absoluut waar. Eén ding is echter zeker: met die twee boodschappen gaat Denemarken het lot niet veranderen.
De échte wil van Denemarken om Groenland te behouden is bovendien ver te zoeken. Volgens critici heeft Denemarken veel te weinig geïnvesteerd in economische ontwikkeling en veiligheid van Groenland, is de infrastructuur beperkt en is er een duister verleden van systematische discriminatie jegens Groenlanders in de jaren ’50 en ’60. Op een vergelijkbare manier verwaarloost Nederland trouwens ook haar overzeese gebieden in de Caraïben, door achterstallig onderhoud in infrastructuur en leefomgeving, tekortschieten van armoedebestrijding, een onopgelost tekort van gekwalificeerd personeel door o.a. het ontbreken van trekkingsrecht op medisch specialisten en beperkt schadeherstel na orkanen. In het geval van Groenland is passiviteit extra problematisch, juist vanwege het grote strategische belang in de strijd om de wereldmacht. De vraag rijst of Denemarken zich er genoeg bewust van is dat het een historische verantwoordelijkheid heeft.
Maar er is nog méér. Als de Verenigde Staten overgaan tot annexatie van Groenland, is het niet onrealistisch dat de NAVO (incl. artikel 5) op Europees dan wel Amerikaans initiatief wordt opgeheven, en daarmee de weg vrij is voor Rusland om op z’n minst de Baltische Staten aan te vallen. Kortom: Denemarken én Europa hebben met grote spoed een masterplan nodig.
Hoe dat plan eruit moet zien, is aan de strategische masterminds in Europa. Er wordt nu aan een reactionair plan gewerkt, maar dan is het spreekwoordelijke kalf dus al verdronken. De enige realistische uitweg nú is om de Amerikaanse prikkel tot escalatie weg te nemen. Dit door in te zetten op gezamenlijke exploitatie van Groenland in het belang van het gehele NAVO-bondgenootschap. Bij een goed ingericht plan voor samenwerking tussen de VS en Denemarken kunnen de gemeenschappelijke strategische doelen wellicht worden veiliggesteld zonder noodzaak tot een confrontatie met alle gevolgen van dien. Tegelijk mag er best geïnvesteerd worden in het land en het Groenlandse volk. Dus: Denemarken, Europa, sort it out! Begin vandaag. De deadline is eergisteren.
Europa heeft de veiligheid van de Noordgrens laten versloffen.
Het is mooi dat we Rutten als Navo chef hebben. Hij is een master in het bij elkaar brengen van mensen en het vinden van compromissen. Europa heeft USA nodig, hoe dan ook.
Groenland zit al 50 jaar in een machtsvacuüm door het gebrek aan assertiviteit door Denemarken. Denemarken is niet in staat om de veiligheid van Groenland te waarborgen.
De USA is gebaat bij een goede Noord-Zuid as. Van Groenland tot Zuid Argentinië. De eerst burgeroorlog in Oekraïne heeft duidelijk gemaakt dat en de EU en de NATO niet zelfstandig in staat waren dit te de-escaleren. Europa, niet alleen de EU en NATO doen er goed aan om hun positie, onafhankelijk van de USA te herzien. Geografisch is Groenland daarbij niet vanzelf sprekend meer inclusief.